സംസ്കൃതത്തിലെ ശ്ലോകങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന രീതി ഇതാണ്
ആദ്യം ശ്ലോകങ്ങളിലെ പദങ്ങളെ ഓരോന്നായി പിരിച്ച് എഴുതുന്നു. പിന്നീട് അവയുടെ അന്തലിംഗവിഭക്തികൾ നോക്കുന്നു. അവയ്ക്കനുസരിച്ച് ചേരുമ്പടി ചേർക്കുന്നു. ഇതിനെ ആണ് അന്വയം എന്നു പറയുന്നത്.

അന്വയിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ ഓരോ പദത്തിന്റെയും അർത്ഥം എഴുതി അന്വയാർത്ഥം മനസിലാക്കുന്നു. അതിനു ശേഷം സാരാംശം മനസിലാക്കുന്നു

പദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത് ശബ്ദത്തിൽ നിന്നാണ്. ശബ്ദം എന്നത് ഏതു സ്വരത്തിലോ വ്യഞ്ജനത്തിലൊ അവസാനിക്കുന്നു എന്നതനുസരിച്ച് 'അ' കാരാന്തം 'ഇ' കാരാന്തം 'സ'കാരാന്തം ഇപ്രകാരം വിളിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റുപലതും ഉണ്ട് കേട്ടൊ
ലിംഗം മൂന്നു തരത്തില്പറയുന്നു പുല്ലിംഗം സ്ത്രീലിംഗം, നപുംസകലിംഗം.
വിഭക്തികൾ ഏഴെണ്ണം പ്രഥമ ദ്വിതീയ തൃതീയ ചതുർത്ഥി, പഞ്ചമി, ഷഷ്ഠി,സപ്തമി എന്നു. രാമൻ രാമനെ രാമനോട് രാമനായിക്കൊണ്ട്, രാമനാൽ രാമന്റെ, രാമനിൽ എന്ന് ഏഴെണ്ണവും പോരാതെ ഹേ രാമാ എന്നു വിളിക്കുന്ന സംബോധനപ്രഥമയും ഉണ്ട്.

വചനങ്ങൾ മൂന്ന് ഏകവചനം ദ്വിവചനം ബഹുവചനം ഇപ്രകാരം

ഇതിലെ അന്തം , ലിംഗം, വിഭക്തി, വചനം എന്നിവയാണ് ഓരോ പദത്തിന്റെയും നേരെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന അ പു പ്ര ഏ പോലെ ഉള്ള സൂത്രം അ - അകാരാന്തം , പു - പുല്ലിംഗം, പ്ര - പ്രഥമ, ഏ - ഏകവചനം. ആ സ്ത്രീ ഷ ബ - ആകാരാന്തം സ്ത്രീലിംഗം ഷഷ്ഠി ബഹുവചനം
അ എന്നു മാത്രം ബ്രാകറ്റിൽ കൊടുക്കുന്നത് അവ്യയം എന്നതിന്റെ ചുരുക്കെഴുത്ത്. ക്രിയാപദങ്ങളായ ലകാരങ്ങൾ (പത്ത് ലകാരങ്ങൾ ഉണ്ട് ലട് , ലിട് , ലുട്, ലങ്ങ് , ലിങ്ങ്, ലുങ്ങ്,ലോട്,ലൃട്,ലൃങ്ങ്, ആശിഷ് ലിങ്ങ് ഇപ്രകാരം അവ്വയും പരസ്മൈപദം/ ആത്മനേപദം എന്ന വിഭാഗവും, പ്രഥമപുരുഷൻ, മദ്ധ്യമപുരുഷൻ, ഉത്തമ പുരുഷൻ എന്ന വിഭാഗവും കൂടിയ ചുരുക്കെഴുത്താണ് ക്രിയാപദങ്ങളുടെ കൂടെ എഴുതുന്ന ലട് പ പ്ര പു ഏ തുടങ്ങിയവ അതായത് ലട് പരസ്മൈപദം പ്രഥമപുരുഷൻ ഏകവചനം

ക്രി വി എന്നത് ക്രിയാവിശേഷണം

Tuesday, March 4, 2008

ശ്രീകൃഷ്ണവിലാസം 4 - 80-81

4-80 സമാവൃതോ ഗോപജനേന നന്ദഃ
ഗോപാംഗനാഭിശ്ച വൃതാ യശോദാ
അതിഷ്ഠതാമധ്വനി ലോചനാഭ്യാം
പുത്രാഗതിപ്രേക്ഷണസസ്പൃഹാഭ്യാം

സമാവൃതഃ (അ-പു-പ്ര-ഏ)
ഗോപജനേന (അ-പു-തൃ-ഏ)
നന്ദഃ (അ-പു-പ്ര-ഏ)
ഗോപാംഗനാഭി (ആ-സ്ത്രീ-തൃ-ബ)
ച (അ)
വൃതാ (ആ-സ്ത്രീ-പ്ര-ഏ)
യശോദാ (ആ-സ്ത്രീ-പ്ര-ഏ)
അതിഷ്ഠതാം (ലങ്ങ്‌-പ-പ്ര-ദ്വി)
അധ്വനി (ന-പു-സ-ഏ)
ലോചനാഭ്യാം (അ-ന-തൃ-ദ്വി)
പുത്രാഗതിപ്രേക്ഷണസസ്പൃഹാഭ്യാം (അ-ന-തൃ-ദ്വി)

ഗോപജനേന സമാവൃതഃ നന്ദഃ ഗോപാംഗനാഭിഃ വൃതാ യശോദാ ച പുത്രാഗതിപ്രേക്ഷണസസ്പൃഹാഭ്യാം ലോചനാഭ്യാം അധ്വനി അതിഷ്ഠതാം

ഗോപാലന്മാരാല്‍ ചുറ്റപെട്ട്‌ നന്ദഗോപനും, ഗോപസ്ത്രീകളാല്‍ ചുറ്റപ്പെട്ടവളായി യശോദയും മക്കളുടെ വരവിനെ കാണുന്നതില്‍ ഇച്ഛയോടുകൂടിയ കണ്ണുകളുമായി വഴിയില്‍ നിന്നു.

4-81 ചകാര കര്‍ണേഷു തയോഃ പ്രമോദം
ദാമോദരാപൂരിതശ്രൃംഗനാദഃ
ദിവി പ്രസര്‍പ്പന്നഥ പാംസുപൂരഃ
നേത്രേഷു പീയൂഷമിവാഭ്യവര്‍ഷത്‌

ചകാര (ലിട്‌-പ-പ്ര-ഏ)
കര്‍ണേഷു (അ-പു-സ-ബ)
തയോഃ (തച്ഛ-പു-ഷ-ദ്വി)
പ്രമോദം (അ-പു-ദ്വി-ഏ)
ദാമോദരാപൂരിതശ്രൃംഗനാദഃ (അ-പു-പ്ര-ഏ)
ദിവി (വ-സ്ത്രീ-സ-ഏ)
പ്രസര്‍പ്പന്‍ (ത-പു-പ്ര-ഏ)
അഥ (അ)
പാംസുപൂരഃ (അ-പു-പ്ര-ഏ)
നേത്രേഷു (അ-ന-സ-ബ)
പീയൂഷം (അ-ന-ദ്വി-ഏ)
ഇവ (അ)
അഭ്യവര്‍ഷത്‌ (ലങ്ങ്‌-പ-പ്ര-ഏ)

ദാമോദരാപൂരിതശൃംഗനാദഃ തയോഃ കര്‍ണ്ണേഷു പ്രമോദം ചകാര അഥ ദിവി പ്രസര്‍പ്പന്‍ പാംസുപൂരഃ നേത്രേഷു പീയുഷം അഭ്യവര്‍ഷല്‍ ഇവ

കൃഷ്ണന്റെ കൊമ്പുവിളിയുടെ നാദം നന്ദയശോദമാരുടെ കര്‍ണ്ണങ്ങള്‍ക്ക്‌ ആനന്ദമേകി. പിന്നീട്‌ (പശുക്കളുടെ കുളമ്പേറ്റ്‌ പൊങ്ങിയ) പൊടിയുടെ കൂട്ടം അവരുടെ നയനങ്ങളില്‍ അമൃതത്തെ വര്‍ഷിച്ചുവോ എന്നു തോന്നും

ശ്രീകൃഷ്ണവിലാസം 4 - 82-84

4-82 തൗ ധൂസരാംഗൗ രജസാ കുമാരൗ
ഗത്വാ സ നന്ദഃ പരിരഭ്യ ഗാഢം
ആത്മാനമാനന്ദസമുദ്രമഗ്നം
നാലം സമുദ്ധര്‍ത്തുമഭൂഃ മുഹൂര്‍ത്തം

തൗ (തച്ഛ-പു-ദ്വി-ദ്വി)
ധൂസരാംഗൗ (അ-പു-ദ്വി-ദ്വി)
രജസാ (സ-ന-തൃ-ഏ)
കുമാരൗ (അ-പു-ദ്വി-ദ്വി)
ഗത്വാ (ക്ത്വാ-അ)
സഃ (തച്ഛ-പു-പ്ര-ഏ)
നന്ദഃ (അ-പു-പ്ര-ഏ)
പരിരഭ്യ (ല്യ-അ)
ഗാഢം (ക്രി-വി)
ആത്മാനം (ന-പു-ദ്വി-ഏ)
ആനന്ദസമുദ്രമഗ്നം (അ-പു-ദ്വി-ഏ)
ന അലം (അ)
സമുദ്ധര്‍ത്തും (തുമുന്‍-അ)
അഭൂഃ (ലുങ്ങ്‌-പ-പ്ര-ഏ)
മുഹൂര്‍ത്തം (അ-പു-ദ്വി-ഏ)

സഃ നന്ദഃ രജസാ ധൂസരാംഗൗ തൗ കുമാരൗ ഗത്വാ ഗാഢം പരിരഭ്യ ആനന്ദസമുദ്രമഗ്നം ആത്മാനം മുഹൂര്‍ത്തം ഉദ്ധര്‍ത്തും അലം ന അഭൂല്‍

നന്ദഗോപര്‍ , പൊടിയില്‍ കുളിച്ച ആ കുമാരന്മാരെ മാറോടുചേര്‍ത്തുപുണര്‍ന്ന്‌ ആനന്ദസമുദ്രത്തില്‍ മുങ്ങിയ തന്നെ അല്‍പസമയത്തേക്ക്‌ അതില്‍ നിന്നും പുറത്തുവരുവാന്‍ ശക്തനായി ഭവിച്ചില്ല - (കുറെ നേരത്തേക്ക്‌ അതിലങ്ങ്‌ മുഴുകിനിന്നുപോയി എന്ന്‌)

4-83 ഉത്പത്യ ധാവദ്ഭിരുദസ്തശസ്ത്രൈഃ
ക്ഷ്വേളാരവക്ഷോഭിതദിഗ്വിഭാഗൈഃ
ആഭിരവീരൈസ്സവൃതഃ പ്രപേദേ
ഘോഷം സമാകര്‍ണ്ണിതതൂര്യഘോഷം

ഉത്പത്യ (ല്യ-അ)
ധാവദ്ഭിഃ (ത-പു-തൃ-ബ)
ഉദസ്തശസ്ത്രൈഃ (അ-പു-തൃ-ഏ)
ക്ഷ്വളാരവക്ഷോഭിതദിഗ്വിഭാഗൈഃ (അ-പു-തൃ-ഏ)
ആഭിരവീരൈഃ (അ-പു-തൃ-ഏ)
സഃ (തച്ഛ-പു-പ്ര-ഏ)
വൃതഃ (അ-പു-പ്ര-ഏ)
പ്രപേദേ (ലിട്‌-ആ-പ്ര-ഏ)
ഘോഷം (അ-ന-ദ്വി-ഏ)
സമാകര്‍ണ്ണിതതൂര്യഘോഷം (അ-ന-ദ്വി-ഏ)

സഃ ഉല്‍പത്യ ധാവദ്ഭിഃ ഉദസ്തശസ്ത്രൈഃ ക്ഷ്വേളാരവക്ഷോഭിതദിഗ്വിഭാഗൈഃ ആഭീരവീരൈഃ വൃതഃ സമാകര്‍ണ്ണിതതൂര്യഘോഷം ഘോഷം പ്രപേദേ

കുതിച്ചുചാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവരും ആയുധങ്ങള്‍ ഉയര്‍ത്തിപ്പിടിച്ച്‌ സിംഹനാദങ്ങള്‍ ഉയര്‍ത്തുന്നവരും ആയ ഗോപാലവീരന്മാരാല്‍ ചുറ്റപ്പെട്ട ശ്രീകൃഷ്ണന്‍, വ്യക്തമായി കേല്‍ക്കുന്ന പെരുമ്പറനാദത്തോടുകൂടിയ അമ്പാടിയില്‍ ചെന്നുചേര്‍ന്നു

4-84 ചാടൂക്തിഭിഃ പാര്‍ശ്വചരാനശേഷാന്‍
വിസൃജ്യ ഗോപാന്‍ സഹിതസ്സമിത്രൈഃ
വിവേശ കൃഷ്ണോ ഭവനം ദിനാന്തേ
സമുജ്വലം മംഗളദീപികാഭിഃ

ചാടൂക്തിഭിഃ (ഇ-സ്ത്രീ-തൃ-ബ)
പാര്‍ശ്വചരാന്‍ (അ-പു-ദ്വി-ബ)
അശേഷാന്‍ (അ-പു-ദ്വി-ബ)
വിസൃജ്യ (ല്യ-അ)
ഗോപാന്‍ (അ-പു-ദ്വി-ബ)
സഹിതഃ (അ-പു-പ്ര-ഏ)
സഃ (തച്ഛ-പു-പ്ര-ഏ)
മിത്രൈഃ (അ-ന-തൃ-ബ)
വിവേശ (ലിട്‌-പ-പ്ര-ഏ)
കൃഷ്ണഃ (അ-പു-പ്ര-ഏ)
ഭവനം (അ-ന-ദ്വി-ഏ)
ദിനാന്തേ (അ-ന-സ-ഏ)
സമുജ്വലം (അ-ന-ദ്വി-ഏ)
മംഗളദീപികാഭിഃ (ആ-സ്ത്രീ-തൃ-ബ)

സഃ കൃഷ്ണഃ ചാടൂക്തിഭിഃ പാര്‍ശ്വചരാന്‍ അശേഷാന്‍ ഗോപാന്‍ വിസൃജ്യ മിത്രൈഃ സഹിതഃ ദിനാന്തേ മംഗളദീപികാഭിഃ സമുജ്വലം ഭവനം വിവേശ

ആ കൃഷ്ണന്‍ നല്ലവാക്കുകള്‍ പറഞ്ഞ്‌ കൂടെ വന്ന ഗോപന്മാരെ ഒക്കെ പറഞ്ഞയച്ചിട്ട്‌ , സുഹൃത്തുക്കളോടൂ കൂടി , സ്നധ്യാദീപങ്ങളാല്‍ പ്രകാശമാനമായ ഗൃഹത്തില്‍ പ്രവേശിച്ചു